Son Dakika Haberler

Maliye politikası araçları neler?

Maliye politikası araçları neler?
Okunma : Yorum Yap

Maliye politikası araçları neler? Maliye politikası, devletin maliye politikası araçlarını (kamu harcamaları, vergiler gibi) kullanarak ekonominin tam istihdama ulaşmasını sağlamak, ekonomik dalgalanmaları en aza indirgemek, adil bir servet ve gelir dağılımını oluşturmak için uyguladığı politikalardır.

-Fiyat İstikrarı Maliye Politikasına girmez

Maliye Politikasının Araçları

İktisat politikasının amaçlarından çok da farklı olmamak üzere maliye politikası tam istihdam, fiyat istikrarı, ödemeler bilançosu denkliği, büyüme ve kalkınma, gelir dağılımında adalet gibi amaçları gerçekleştirirken elinde etkin araçları bulunmalıdır. Devlet, millî gelirin önemli bir unsurunu kamu harcamaları olarak ekonomiye aktardığı gibi kamu gelirleri aracılığıyla da ekonomiden çeker. Öte yandan, kamu harcama ve gelirlerinin denksizliğinin ardından iç ya da dış borçlanmaya giderek ilave finansman kaynağı yaratır.

3.2.1. Kamu Harcamaları

Kamu ekonomisinde aslolan, kamu ihtiyaçlarıdır. Çünkü kamu ekonomisi, bu ihtiyaçların giderilmesi zorunluluğunun bir sonucu olarak ortaya çıkmıştır. Kamu ihtiyaçlarının giderilmesi esnasında kamu kesimindeki faaliyetlerin ürünü de, kamu mal ve hizmetleridir. İşte söz konusu kamu mal ve hizmetleri ile kamu harcaması arasında bir neden-sonuç ilişkisi vardır. Kamu mal ve hizmetleri, mali planda harcama olarak tezahür eder ve kamu harcamaları, bu faaliyetlerin mali plandaki parasal görüntüsüdür. Bu durumda kamu harcamaları, devlet faaliyetlerinin bir fonksiyonu anlamına gelir.

3.2.1.1. Kamu Harcamalarının Sınıflandırılması

Kamu harcamaları, kamu hizmetlerinin parasal göstergesidir. Bu nedenle harcamaların hizmetler arasında nasıl dağıtıldığının, hangi hizmetlere öncelik verildiğinin, bu hizmetlerin topluma parasal maliyetinin ne olduğunun anlaşılabilmesi için harcamaların sınıflandırılması gerekir.

İdari Sınıflandırma :

Kamu harcamalarının en eski ve en çok kullanılan bu sınıflandırılma şeklinde kamu harcamaları, idari teşkilata göre bölünür ve siyasi, idari ve teknik birimler itibariyle tespit edilmeye çalışılır.
Fonksiyonel Sınıflandırma : Fonksiyonel sınıflandırmada kamu harcamaları, kamu hizmeti esasına göre sınıflandırılarak çeşitli kamu hizmetlerinin maliyetleri belirlenmeye çalışılır.

Ekonomik Sınıflandırma :

Kamu harcamalarının milli gelir üzerindeki etkileri açısından ortaya çıkan sınıflandırma şeklidir. Buna göre kamu harcamaları; reel ve transfer harcamaları olarak ikiye ayrılır. Reel ya da gerçek harcamalar, gelir yaratıcı kamu harcamalarıdır ve devletin üretim faktörü satın almak için yaptığı harcamalardır ve yatırım harcamaları ile cari harcamalar olarak ikiye ayrılır. Reel harcamalar, ekonominin bütünü ile genel verimini doğrudan doğruya arttırmaya yaramayan kamu harcamalarına, cari harcamalar veya tüketim harcamaları denilir.

Yatırım harcamaları ise bütünü ile ekonominin genel verimliliğini halihazırda veya gelecekte arttırmaya yarayan kamu harcamalarına denilir.Devletin üretim faktörü satın almaksızın yaptığı kamu harcamaları, transfer harcamalarıdır. Örneğin; emekli dul ve yetim aylıkları ile faiz ödemeleri gibi. Devlet bu tür harcamalarla doğrudan üretim faktörü talep etmediği için, üretim faaliyetine doğrudan katılmış olmaz. Ancak transfer harcamaları gelir dağılımını etkilediği için, gelir dağılımı değiştikten sonra ve bu değişikliğin sonucu olarak ekonomide kaynak dağılımını etkiler.

3.2.2. Vergiler

Kamusal finansman, piyasa finansmanından farklıdır. Çünkü bölünebilen ve pazarlanabilen mal ve hizmetleri üretenler, ürünlerinin faydasını elde etmek için bedelini ödeyenlerden fiyat yolu ile tahsil edilir. Oysaki kamu kesiminde faydalar bölünemez ve bu da, pazarlanabilmesini engeller. O nedenle malı talep edenlere tahsis etmek mümkün olmaz ve kamu kesiminde üretilen kamu mallarının finansmanı, kamusal finansmanın en önemli kısmını oluşturan vergiler yolu ile karşılanır.

error: Content is protected !!